ขับรถในเชียงใหม่ครั้งแรก — สิ่งที่ควรรู้ก่อนออกถนน

ห้าข้อที่ควรจำก่อนออกจากลานจอด

ขับชิดซ้าย แซงทางขวา ที่นั่งคนขับอยู่ฝั่งขวาของรถ

ถนนรอบคูเมืองเป็นทางเดินรถทางเดียวสองวง วงในกับวงนอกวิ่งสวนทางกัน โดยมีคูน้ำคั่นกลาง

มองกระจกซ้ายและเหลียวหลังทุกครั้งก่อนเลี้ยวซ้ายหรือเปลี่ยนเลน มอเตอร์ไซค์แทรกมาจากช่องว่างด้านนั้นเสมอ

การเลี้ยวขวาข้ามเลนบนถนนใหญ่ส่วนมากทำไม่ได้ตรงจุดที่ต้องการ ต้องขับเลยไปกลับรถที่จุดกลับรถแล้ววนกลับมา

ลงดอยให้ใช้ระบบเบรกคืนพลังงานหรือเกียร์ต่ำ ไม่ใช่แตะเบรกค้างยาว ๆ ตลอดทาง

ห้าข้อนี้ครอบคลุมความผิดพลาดที่คนขับครั้งแรกในเชียงใหม่เจอบ่อยที่สุด ที่เหลือในหน้านี้คือรายละเอียดว่าแต่ละข้อหน้าตาเป็นอย่างไรบนถนนจริง

สิบนาทีแรกคือช่วงที่ต้องตั้งใจที่สุด

ถ้าคุณเคยขับรถพวงมาลัยซ้ายมาก่อน สิ่งที่สมองจะสับสนไม่ใช่เรื่องเลนซ้าย แต่เป็นระยะห่างด้านซ้ายของรถ คนขับที่เพิ่งเปลี่ยนฝั่งมักขับชิดขอบทางเกินไปจนเฉี่ยวขอบฟุตบาท เพราะร่างกายยังคุ้นกับการกะระยะจากอีกฝั่ง วิธีแก้ง่าย ๆ คือก่อนออกรถ ให้นั่งนิ่ง ๆ สักครึ่งนาที มองกระจกทั้งสามบาน ปรับให้เห็นแนวข้างรถนิดหนึ่ง แล้วออกตัวช้า ๆ ในลานจอดสักรอบก่อนขึ้นถนนใหญ่

จุดที่พลาดง่ายอีกจุดคือก้านไฟเลี้ยวกับก้านที่ปัดน้ำฝนสลับข้างกับรถยุโรปหลายรุ่น ช่วงแรกคุณอาจเปิดที่ปัดน้ำฝนตอนจะเลี้ยว ไม่เป็นไร ค่อย ๆ ปรับ แต่ให้รู้ตัวไว้ก่อนว่าจะเกิด จะได้ไม่ตกใจกลางสี่แยก

สิ่งที่ควรทำเป็นนิสัยตั้งแต่วันแรกคือคาดเข็มขัดนิรภัยทุกที่นั่ง ทั้งคนขับและผู้โดยสาร รวมถึงเบาะหลัง ตำรวจเรียกตรวจเรื่องนี้จริง และถ้าเกิดเหตุขึ้นมา การไม่คาดเข็มขัดมีผลกับการพิจารณาของประกันด้วย

คูเมือง: จำแค่ว่าคูน้ำอยู่ขวามือ

ถนนรอบคูเมืองเชียงใหม่คือสิ่งที่ทำให้คนขับใหม่งงที่สุดในวันแรก มันไม่ใช่ถนนสองทางที่วิ่งสวนกันในสายเดียว แต่เป็นถนนทางเดียวสองสายที่แยกกันอยู่คนละฝั่งของคูน้ำ สายชั้นในติดกำแพงเมืองวิ่งทวนเข็มนาฬิกา สายชั้นนอกวิ่งตามเข็มนาฬิกา

วิธีจำที่ใช้ได้ทุกด้านของเมืองคือ ไม่ว่าคุณจะอยู่วงในหรือวงนอก คูน้ำจะอยู่ทางขวามือของคุณเสมอ ถ้าขับไปแล้วคูน้ำอยู่ซ้ายมือ แปลว่าคุณอยู่ผิดฝั่งหรือกำลังจะสวนทาง ให้ชะลอและหาทางกลับเข้าฝั่งที่ถูกทันที

การข้ามจากวงหนึ่งไปอีกวงทำได้ที่สี่มุมเมืองและตรงประตูเมืองต่าง ๆ ซึ่งมีสะพานข้ามคูน้ำและช่องกลับรถอยู่ ดังนั้นถ้าเลยทางเข้าที่พักไปแล้ว อย่าถอยหลังและอย่าฝืนกลับรถกลางถนน วนไปอีกรอบง่ายกว่าและปลอดภัยกว่ามาก รอบคูเมืองยาวประมาณ 6 กิโลเมตร ขับครบวงใช้เวลาราว 15 ถึง 20 นาทีในช่วงรถไม่แน่น

ในเมืองเก่ายังมีซอยทางเดียวจำนวนมาก บางซอยกว้างพอให้รถสวนกันได้แค่คันเดียว แผนที่ในโทรศัพท์ส่วนใหญ่รู้ทิศทางเดินรถของซอยเหล่านี้ แต่ไม่รู้ว่าตอนนี้มีรถส่งของจอดขวางอยู่หรือเปล่า ถ้าเจอทางตัน ให้จอดรอสักครู่ คนส่งของแถวนี้ขยับรถให้เร็วกว่าที่คิด

มอเตอร์ไซค์: เขาไม่ได้ขี่ผิด เขาใช้ช่องว่างที่คุณมองไม่เห็น

ในเชียงใหม่ มอเตอร์ไซค์คือส่วนหนึ่งของกระแสจราจร ไม่ใช่สิ่งแปลกปลอม รถจักรยานยนต์จะแทรกขึ้นมาด้านซ้ายของคุณตอนรถติด จอดรวมกลุ่มหน้าเส้นหยุดตอนไฟแดง และออกตัวเร็วกว่ารถยนต์เมื่อไฟเขียว การขับที่ปลอดภัยที่สุดคือคาดหวังไว้ล่วงหน้าว่าจะมีคันหนึ่งอยู่ตรงมุมอับด้านซ้ายเสมอ

สิ่งที่ต้องทำจริง ๆ มีสามอย่าง หนึ่งคือก่อนเลี้ยวซ้ายทุกครั้ง ให้มองกระจกข้างซ้าย แล้วเหลียวมองด้วยตาอีกครั้งหนึ่ง เพราะกระจกมีมุมอับพอดีกับความกว้างของมอเตอร์ไซค์หนึ่งคัน สองคือเปิดไฟเลี้ยวก่อนถึงจุดเลี้ยวอย่างน้อยสามวินาที ไม่ใช่เปิดพร้อมหักพวงมาลัย สามคือตอนจอดริมทางแล้วจะเปิดประตู ให้แง้มก่อนแล้วค่อยผลัก ประตูที่เปิดพรวดเดียวคือสาเหตุอุบัติเหตุที่พบบ่อยที่สุดระหว่างรถยนต์กับมอเตอร์ไซค์ในเมือง

ตอนไฟแดง ถ้ามีมอเตอร์ไซค์ทยอยมาจอดข้างหน้าคุณจนเต็มพื้นที่ก่อนเส้นหยุด อย่าเบียดตาม ปล่อยให้เขาออกไปก่อนหนึ่งจังหวะ คุณจะเสียเวลาราวสองวินาที แต่ได้พื้นที่ว่างข้างหน้าที่มองเห็นชัดทั้งหมด

กลับรถและเลี้ยวขวา: ทำไมต้องขับเลยไปก่อน

บนถนนสายหลักหลายสายในเชียงใหม่ เช่น ถนนซูเปอร์ไฮเวย์หรือถนนที่มีเกาะกลาง คุณจะเลี้ยวขวาตรงจุดที่ต้องการไม่ได้ ต้องขับเลยไปจนถึงจุดกลับรถ แล้ววนกลับมาเข้าฝั่งซ้ายของอาคารที่จะไป จุดกลับรถบางแห่งเป็นช่องเปิดบนเกาะกลาง บางแห่งเป็นสะพานกลับรถ และบางแห่งเป็นทางลอดใต้สะพาน ให้ดูป้ายล่วงหน้าและชิดขวาก่อนถึงจุดกลับรถประมาณ 200 เมตร

จังหวะที่ต้องระวังที่สุดคือตอนกลับรถเสร็จแล้วต้องตัดข้ามไปเลนซ้ายเพื่อเข้าทางเข้าที่พักหรือปั๊ม ช่วงนั้นรถที่ตามมาจากด้านหลังกำลังใช้ความเร็ว ให้กลับรถแล้ววิ่งในเลนขวาสักระยะจนแน่ใจ ค่อยเปลี่ยนเลนทีละเลน ไม่ตัดสามเลนรวดเดียว

อีกเรื่องที่คนขับต่างชาติมักไม่รู้คือ การเลี้ยวซ้ายตอนไฟแดงทำได้เฉพาะจุดที่มีป้ายอนุญาตว่าเลี้ยวซ้ายผ่านตลอดเท่านั้น ถ้าไม่มีป้าย ต้องรอไฟเขียว ส่วนที่มีป้าย ให้ชะลอและดูคนข้ามถนนกับมอเตอร์ไซค์ที่มาจากซ้ายก่อนเสมอ

วงเวียนและสี่แยกที่ไฟดับ

วงเวียนในเชียงใหม่วิ่งตามเข็มนาฬิกา คือคุณจะเข้าวงเวียนโดยเลี้ยวซ้าย ตามหลักแล้วรถที่อยู่ในวงเวียนมีสิทธิ์ไปก่อน แต่ในทางปฏิบัติ รถที่กำลังจะเข้ามักไหลเข้ามาต่อเนื่อง วิธีที่ปลอดภัยคือเข้าช้า ๆ สบตาผู้ขับคันอื่น และอย่าเปลี่ยนเลนกลางวงเวียน ถ้าเลยทางออกที่ต้องการ วนอีกรอบดีกว่าหักออกกะทันหัน วงเวียนใหญ่บางแห่งมีสัญญาณไฟติดตั้งอยู่ด้วย ในกรณีนั้นให้ทำตามไฟเป็นหลัก

สี่แยกเล็กในซอยจำนวนมากไม่มีไฟสัญญาณและไม่มีป้ายหยุดชัดเจน ให้ถือหลักง่าย ๆ ว่าชะลอจนเกือบหยุดทุกครั้งที่เข้าแยก และให้ทางกับถนนที่ใหญ่กว่า ในช่วงเวลาเร่งด่วน ตำรวจจราจรอาจยืนโบกมือกลางแยกและสั่งขัดกับสัญญาณไฟ ให้ทำตามสัญญาณมือของเจ้าหน้าที่ก่อนเสมอ

ด่านตรวจ: เตรียมอะไรไว้ให้พร้อม

ด่านตรวจเป็นเรื่องปกติในเชียงใหม่ มักตั้งช่วงหัวค่ำ ช่วงเทศกาล และตามทางเข้าออกเมือง เมื่อเห็นกรวยและเจ้าหน้าที่ ให้ชะลอความเร็ว ลดกระจก เปิดไฟในห้องโดยสารถ้าเป็นเวลากลางคืน วางมือไว้บนพวงมาลัยให้เห็น และรอให้เจ้าหน้าที่เดินมาหา ส่วนใหญ่ใช้เวลาไม่ถึงหนึ่งนาที

สิ่งที่ควรมีติดตัวคือใบขับขี่ตัวจริง สำหรับชาวต่างชาติต้องมีใบอนุญาตขับขี่สากลหรือ IDP คู่กับใบขับขี่ของประเทศตัวเอง และพกหนังสือเดินทางไว้ด้วย เอกสารของรถอยู่ในช่องเก็บของหน้ารถแล้ว ไม่ต้องเตรียมเอง

เรื่อง IDP เราพูดตรง ๆ เพราะมันสำคัญกว่าค่าปรับ ถ้าไม่มี IDP นอกจากมีโอกาสถูกปรับที่ด่าน สิ่งที่หนักกว่าคือบริษัทประกันมีสิทธิ์ปฏิเสธการเคลมเมื่อเกิดเหตุ ซึ่งหมายความว่าความเสียหายทั้งหมดตกอยู่กับคุณ ด้วยเหตุนี้เราจึงไม่ส่งมอบรถให้ผู้ขับชาวต่างชาติที่ไม่มี IDP เงื่อนไขอื่น ๆ เรื่องประกันชั้น 1 และค่าเสียหายส่วนแรก 5,000 บาท อ่านได้ในคำถามที่พบบ่อย

ที่จอดรถ สีขอบทาง และวันคู่วันคี่

สีที่ทาบนขอบทางบอกกฎการจอดได้เกือบทั้งหมด ขอบทางสีขาวสลับแดงคือห้ามจอดโดยเด็ดขาด รวมถึงจอดรอในรถด้วย ขอบทางสีขาวสลับเหลืองคือจอดไม่ได้ แต่หยุดรับส่งคนได้ชั่วขณะ ส่วนขอบทางสีขาวสลับดำเป็นเพียงเส้นบอกแนวขอบทาง ปกติจอดได้ถ้าไม่มีป้ายห้าม

ในเขตเมืองเก่า หลายถนนใช้ระบบจอดสลับฝั่งตามวันที่ คือวันที่เป็นเลขคี่จอดได้ฝั่งหนึ่ง วันที่เป็นเลขคู่จอดอีกฝั่งหนึ่ง มีป้ายบอกไว้ที่ต้นถนน ให้ดูป้ายก่อนดับเครื่อง เพราะรถที่จอดผิดฝั่งมักถูกล็อกล้อในช่วงเช้า และการไปติดต่อปลดล็อกกินเวลาครึ่งวันของทริปคุณไปเปล่า ๆ

ในย่านที่รถแน่นอย่างรอบคูเมืองและนิมมานเหมินท์ ทางที่ง่ายที่สุดคือจอดในลานจอดของห้างหรือลานจอดสาธารณะแล้วเดินต่อ ระยะเดินในเมืองเก่าสั้นกว่าที่หลายคนคิด จากประตูท่าแพถึงกลางเมืองเดินราว 15 นาที ถ้าที่พักของคุณอยู่ในซอยแคบและไม่มีที่จอดในตัวอาคาร ให้บอกเราตอนจอง ขนาดรถมีผลจริง BYD Dolphin ตัวถังแฮทช์แบ็ก เข้าซอยและถอยเข้าช่องจอดริมกำแพงเมืองได้สบายกว่ารถตัวถังสูง

หน้าฝน: สิบห้านาทีแรกลื่นที่สุด

ฤดูฝนของเชียงใหม่อยู่ราวเดือนพฤษภาคมถึงตุลาคม ฝนมักตกช่วงบ่ายถึงหัวค่ำ ตกหนักแต่ไม่นาน ช่วงอันตรายที่สุดคือ 10 ถึง 15 นาทีแรกหลังฝนเริ่มตก เพราะน้ำผสมกับฝุ่นและคราบน้ำมันบนผิวถนนทำให้ลื่นกว่าตอนฝนตกหนักเสียอีก ช่วงนั้นให้ลดความเร็วลงและเพิ่มระยะห่างจากคันหน้าเป็นสองเท่า

เมื่อฝนตกหนักจนมองไม่เห็น อย่าเปิดไฟฉุกเฉินขณะขับ เพราะรถคันหลังจะอ่านทิศทางคุณไม่ออก ให้เปิดไฟหน้าและชะลอ ถ้าจะจอดพัก ให้ออกไปจอดในที่ปลอดภัยนอกช่องจราจรจริง ๆ

จุดที่ต้องระวังเพิ่มคือใต้สะพานลอยและทางลอด ซึ่งมอเตอร์ไซค์จำนวนมากจะจอดหลบฝนรวมกันอยู่ตรงนั้น และพื้นที่ต่ำบางจุดมีน้ำขังหลังฝนหนัก ถ้าเจอน้ำขังที่ประเมินความลึกไม่ได้ ให้เลี่ยงเส้นทาง อย่าลุยเข้าไปเดา รถไฟฟ้าลุยน้ำตื้นได้ตามมาตรฐานของรถทั่วไป แต่ไม่มีรถรุ่นไหนออกแบบมาให้ลุยน้ำที่ลึกเกินกึ่งกลางล้อ

ขึ้นดอย: ปล่อยให้ระบบคืนพลังงานทำงานแทนเบรก

ทางขึ้นดอยรอบเชียงใหม่ ไม่ว่าจะเป็นทางขึ้นดอยสุเทพ ทางไปแม่กำปอง เส้นสะเมิง หรือทางขึ้นดอยอินทนนท์ ล้วนเป็นทางลาดชันสลับโค้งต่อเนื่อง ขาขึ้นรถไฟฟ้าทำได้ดีกว่าที่หลายคนคาด เพราะมีแรงบิดตั้งแต่รอบต่ำ ไม่ต้องเร่งรอบหรือลดเกียร์ สิ่งที่ควรทำคือรักษาความเร็วให้สม่ำเสมอ ไม่เร่งแซงในโค้ง และเปิดไฟหน้าไว้เพื่อให้รถที่สวนมาเห็นคุณตั้งแต่ไกล

ขาลงคือส่วนที่ต้องใช้เทคนิค การเหยียบเบรกค้างยาวตลอดทางลงทำให้ผ้าเบรกร้อนและประสิทธิภาพลดลง วิธีที่ถูกคือใช้ระบบเบรกคืนพลังงานของรถไฟฟ้าให้ทำงานแทน ปรับระดับการหน่วงเป็นระดับสูงตั้งแต่ก่อนเริ่มลง แล้วใช้เท้าขวาถอนคันเร่งเป็นหลัก เหลือเบรกไว้สำหรับการชะลอในโค้งและการหยุดจริงเท่านั้น รถจะไหลลงด้วยความเร็วคงที่ และแบตเตอรี่ได้พลังงานกลับคืนมาบางส่วนระหว่างทาง

มีข้อสังเกตหนึ่งที่ควรรู้ ถ้าคุณชาร์จแบตเตอรี่ไว้เกือบเต็มแล้วขึ้นดอยทันที ระบบจะรับพลังงานคืนได้น้อยลงในช่วงแรกของขาลง เพราะแบตเตอรี่ยังเก็บเพิ่มได้ไม่มาก แรงหน่วงจะรู้สึกเบากว่าปกติ ให้เผื่อระยะเบรกไว้มากขึ้นในช่วงนั้น พอแบตลดลงมาสักหน่อยแรงหน่วงจะกลับมาเป็นปกติ

ทางแคบ ใครหลีกให้ใคร

บางช่วงของถนนบนดอยแคบพอให้รถผ่านได้ทีละคัน เมื่อเจอรถสวนมา หลักปฏิบัติที่ใช้กันคือฝ่ายที่กำลังขึ้นควรเป็นฝ่ายหาที่หลบให้ก่อน เพราะรถที่กำลังลงเขาหยุดยากกว่า และการถอยหลังลงเนินเป็นเรื่องอันตรายกว่าการถอยขึ้นเนินมาก ถ้าคุณกำลังขึ้นแล้วเห็นไหล่ทางกว้างพอ ให้ชะลอเข้าไปจอดรอแล้วโบกให้เขาผ่านไป

ข้อดีของรถไฟฟ้าตรงนี้คือคุณไม่ต้องกังวลเรื่องรถดับหรือไหลถอยหลังตอนออกตัวใหม่บนทางชัน ไม่มีคลัตช์ให้เลี้ยงและมีแรงบิดทันทีที่แตะคันเร่ง การหลีกให้รถคันอื่นจึงแทบไม่มีต้นทุนอะไรเลย

ขับกลางคืนนอกเมือง

ในตัวเมืองมีไฟส่องสว่างตลอด แต่พอออกนอกเขตเมืองไปทางสันกำแพง แม่ริม หางดง หรือขึ้นทางเขา ไฟถนนจะหายไปเป็นช่วงยาว สิ่งที่เจอบ่อยคือสุนัขและวัวควายข้ามถนน มอเตอร์ไซค์ที่ไฟท้ายไม่ติด รถกระบะจอดริมไหล่ทางโดยไม่เปิดไฟ และรถบรรทุกที่วิ่งช้าบนทางขึ้นเนิน

หลักที่ใช้ได้คือลดความเร็วลงจากตอนกลางวันอย่างน้อยหนึ่งขั้น มองไกลกว่าปลายไฟหน้า และใช้ไฟสูงเมื่อไม่มีรถสวน แต่ต้องลดลงทันทีที่เห็นแสงจากอีกฝั่ง บนทางเขาช่วงหลังฝนตกอาจมีหมอกลอยต่ำเป็นหย่อม ๆ ถ้าเจอหมอกหนา ให้ใช้ไฟต่ำ เพราะไฟสูงจะสะท้อนกลับเข้าตาจนมองไม่เห็นอะไรเลย

อีกช่วงที่ทัศนวิสัยแย่คือประมาณเดือนกุมภาพันธ์ถึงเมษายน ซึ่งมีหมอกควันสะสมในแอ่งเชียงใหม่ ระยะมองเห็นบนทางเขาอาจสั้นลงชัดเจนในช่วงเช้าและหัวค่ำ ให้เปิดไฟหน้าไว้แม้เป็นเวลากลางวัน และตั้งระบบปรับอากาศเป็นหมุนเวียนอากาศภายใน

ถ้าเดินทางไกลตอนกลางคืน วางแผนระดับแบตเตอรี่ให้เผื่อกว่าปกติ สถานีชาร์จเร็วนอกเมืองมีน้อยกว่าในเมืองและบางแห่งอยู่ในพื้นที่ที่ปิดตอนดึก ทางที่สบายใจที่สุดคือชาร์จก่อนออกเดินทาง ไม่ใช่หาที่ชาร์จตอนเหลือ 15 เปอร์เซ็นต์

เบอร์ที่ควรบันทึกไว้ก่อนออกเดินทาง

เหตุฉุกเฉินและตำรวจ โทร 191 เจ็บป่วยหรืออุบัติเหตุที่ต้องการรถพยาบาล โทร 1669 ตำรวจท่องเที่ยวที่มีเจ้าหน้าที่พูดภาษาอังกฤษ โทร 1155 ทั้งสามเบอร์ใช้ได้ตลอด 24 ชั่วโมง

ถ้าเกิดเหตุกับรถของเรา ไม่ว่าจะเฉี่ยวชนเล็กน้อยหรือยางแบน ให้จอดในที่ปลอดภัย เปิดไฟฉุกเฉิน ถ่ายรูปที่เกิดเหตุไว้ก่อนขยับรถ แล้วโทรหาเราที่ 091 072 3336 หรือทักไลน์มา เรารับสายตลอด 24 ชั่วโมงและจะประสานเรื่องประกันให้ สิ่งสำคัญคืออย่าเพิ่งตกลงจ่ายเงินกับคู่กรณีเองก่อนคุยกับเรา เพราะประกันชั้น 1 ครอบคลุมอยู่แล้ว

และข้อสุดท้ายที่ต้องย้ำ ห้ามนำรถข้ามชายแดนออกนอกประเทศไทย ทั้งลาว เมียนมา และมาเลเซีย ประกันไม่คุ้มครองนอกราชอาณาจักร

เลือกคันที่เข้ากับถนนที่คุณจะไป

ถ้าทริปของคุณอยู่ในเมืองเป็นหลัก เข้าซอยเมืองเก่า จอดริมทางบ่อย และไปนิมมานเป็นประจำ รถตัวถังเล็กจัดการง่ายกว่า แต่ถ้าแผนคือขึ้นดอยอินทนนท์ ไปปาย หรือขับเส้นสะเมิงพร้อมผู้โดยสารสี่คนและกระเป๋าเต็มท้าย BYD ATTO 3 ตัวถัง SUV ให้พื้นที่และช่วงล่างที่นั่งสบายกว่าบนทางโค้งยาว ๆ

ทั้งสองรุ่นเป็นรถไฟฟ้า ประกันชั้น 1 ระยะทางไม่จำกัด และชาร์จเต็มครั้งแรกเราออกให้ ดูราคาตามจำนวนวันได้ที่หน้าราคาและแพ็กเกจ ถ้ายังไม่แน่ใจว่าคันไหนเหมาะกับเส้นทางที่วางไว้ ทักมาเล่าให้ฟังทางไลน์ได้ว่าจะไปไหนบ้าง กี่คน กระเป๋ากี่ใบ เราตอบตรง ๆ ว่าคันไหนพอ และคันไหนไม่พอ